(Xem đầy đủ nội dung tại video)
Trong mỗi người đều có hai miền sống song song: một miền kéo ta xuống mặt đất bằng những lo toan tỉ mỉ, công việc, tiền bạc, cơm áo, gia đình, nỗi lo tương lai… Và một miền đẩy ta ngẩng đầu lên, hướng về điều gì đó xa xôi hơn… một điều vừa mong manh vừa mạnh mẽ đến kỳ lạ. William Somerset Maugham đã gọi hai miền ấy bằng hai hình ảnh rất đẹp: mặt trăng và đồng sáu xu.
Nhà văn, nhà soạn kịch, tiểu thuyết
gia William Somerset Maugham vốn được định hướng trở thành bác sĩ, một nghề đủ
đầy và danh giá. Nhưng trái tim ông lại nghiêng về văn chương, về việc lần tìm
bản chất con người, về những vết rạn trong tâm hồn mà người ta thường giấu đi.
Ông rời khỏi lối sống an toàn để viết, để lang bạt, để quan sát, để sống đúng
với cái phần sâu nhất trong mình. Chính vì vậy, những gì ông viết ra sắc lạnh,
tinh tế và rất thật. Không ca tụng, không làm đẹp, chỉ kể thẳng thắn, nhưng
chạm vào đúng những nơi ta không dám đối diện.
Từ trải nghiệm và nhạy cảm ấy, ông
viết Mặt Trăng và Đồng Sáu Xu, lấy cảm hứng từ cuộc đời họa sĩ Paul
Gauguin, người đàn ông từ bỏ gia đình, danh vọng, công việc ổn định để theo
đuổi hội hoạ. Nhưng điều Maugham muốn nói không chỉ là nghệ thuật. Ông viết về
cái giá của việc trở thành chính mình. Về sự va chạm giữa mơ ước và bổn phận. Về
lựa chọn mà hầu hết con người sẽ tránh né, nhưng sâu trong lòng luôn day dứt.
Điều khiến cuốn sách này trở nên đặc biệt không nằm ở hành trình của nhân vật chính, mà ở cách nó soi vào chính đời sống của mỗi người. Có những người bị nghiền nát bởi biến cố, nhưng cũng có những người bị mài mòn bởi chính sự ổn định. Một cuộc sống quá “đúng mực”, quá yên ả đôi khi lại khiến ta kiệt quệ hơn cả bão tố. Maugham đã nhìn thấy điều đó, và ông viết bằng sự thấu hiểu của người từng bước qua nhiều nền văn hoá, từng rẽ khỏi con đường “đúng đắn” để chạy theo tiếng gọi riêng của mình.
Bởi đa số
chúng ta đều cúi xuống nhặt “đồng sáu xu”.
Chỉ một số ít người dám ngẩng lên nhìn “mặt trăng”.
Từ
người chồng mẫu mực đến kẻ lang thang của tiếng gọi bên trong
Charles Strickland, nhân vật chính,
ban đầu chỉ là một người đàn ông trung niên bình thường: làm môi giới chứng
khoán, sống một cuộc đời chỉnh chu, đúng giờ, đúng vai, đủ đầy. Một gia đình đủ
ăn đủ mặc, những buổi tối yên bình, và một lớp vỏ ổn định tưởng như chẳng bao
giờ nứt.
Nhưng bên trong ông lại có một âm
thanh khác, thứ âm thanh không ai nghe được ngoài chính ông. Nó dai dẳng, âm ỉ,
lớn dần cho đến khi ông không chịu nổi nữa.
Rồi một ngày, Strickland bỏ đi.
Không lời giải thích, không báo trước. Chỉ một mảnh giấy. Không phải vì ngoại
tình, không phải vì bốc đồng, mà vì ông muốn… vẽ. Một người đàn ông chưa từng
cầm cọ bỗng vứt bỏ tất cả để theo đuổi hội hoạ – không ai hiểu nổi. Nhưng với
Strickland, ở lại mới là điều không thể. Ông sợ mình sẽ chết dần trong im lặng
của những ngày lặp lại tẻ nhạt.
Ông chọn rời bỏ sự “tử tế theo khuôn
mẫu” để giữ lại linh hồn của chính mình.
Cái
giá của tự do, và nỗi cô độc dành riêng cho những kẻ đi khác lối
Ở Paris, ông sống như một kẻ nghèo
đói lang bạt: căn phòng lụp xụp, bữa ăn đạm bạc, bệnh tật không tiền chữa. Ông
sống giữa lạnh giá, cô độc, miếng ăn còn chẳng đủ… nhưng vẫn vẽ.
Ông vẽ khi đói, khi bệnh, khi kiệt
sức. Mọi cảm xúc đều đổ dồn vào một chỗ: tranh.
Người đời nhìn ông bằng ánh mắt khó
chịu, thậm chí khinh thường. Họ nghĩ ông điên. Nhưng chính ông lại là người duy
nhất biết rất rõ mình đang làm gì.
Sự tàn nhẫn của Strickland với vợ,
với bạn bè, với người giúp đỡ mình cũng xuất phát từ điều ấy. Một người đi theo
tiếng gọi tận cùng của bản ngã thường không còn khoảng trống để làm hài lòng ai
khác. Họ phải cứng rắn, gần như vô cảm, để bảo vệ điều mình tin. Bởi chỉ cần mềm
lòng một chút thôi, họ sẽ bị lôi ngược trở về cuộc sống cũ.
Tự do luôn có giá. Và cái giá đó là
cô độc.
Khi
giấc mơ của một người trở thành gánh nặng của người khác
Để câu chuyện trọn vẹn, ta không thể
bỏ qua người vợ, Amy Strickland.
Nếu Strickland bỏ đi để tìm “mặt trăng”, thì bà là người phải nhặt lấy những
mảnh vỡ của cuộc đời thực.
Ban đầu, bà tưởng chồng mình ngoại
tình. Khi biết sự thật, bà còn đau hơn. Bà bị bỏ lại không phải vì một người
đàn bà khác, mà vì một thứ bà không thể hiểu, không thể cạnh tranh, không thể níu
giữ.
Từ một người nội trợ sống trong ổn
định, bà phải học lại mọi thứ: kiếm việc, tự nuôi con, bán đồ đạc, thu xếp lại
cuộc đời. Bà chấp nhận thực tế và đi tiếp, lặng lẽ, nhưng mạnh mẽ.
Maugham để bà xuất hiện không phải
để “hoàn thiện bi kịch”, mà để nhắc rằng bất cứ giấc mơ nào cũng có một cái
giá. Ai đó theo đuổi lý tưởng, thì luôn có một người khác phải gánh lấy phần
đời thực tế. Ở nơi nào có kẻ chạy theo mặt trăng, thì nơi đó luôn có người phải
cúi xuống nhặt đồng sáu xu.
Thông
điệp cuối cùng của cuốn sách
Mặt Trăng và Đồng Sáu Xu không khuyến khích ta bỏ nhà đi theo đam mê. Nó cũng không
ca tụng tự do hay nghệ thuật lên trên tất cả.
Điều cuốn sách đặt ra là một câu hỏi
chân thật đến nhói lòng:
Con người
có dám sống đúng với phần sâu nhất trong mình không?
Và nếu có, họ có chịu nổi cái giá phải trả hay không?
Strickland không phải hình mẫu để
noi theo, nhưng ông là tấm gương về sự thành thật tuyệt đối với bản thể.
Phần lớn chúng ta sẽ chọn con đường
an toàn, ổn định, trọn vẹn trách nhiệm. Điều đó không hề sai. Nhưng ở đâu đó
trong cuộc sống đầy bận rộn, cuốn sách này như một lời nhắc nhẹ nhàng mà sâu sắc:
Đừng để
cuộc đời trôi qua chỉ trong những điều “phải làm”.
Dù không theo đuổi được mặt trăng, cũng đừng quên ngẩng đầu lên đôi chút.
Bởi biết đâu, chỉ cần một khoảnh
khắc nhìn lên, ta sẽ nhận ra điều mình thật sự sống vì nó.
----------------------------------------------------------
☕ Donate ủng hộ Book & Life Version
Mỗi video, mỗi bài viết là một hành trình nhỏ của mình gom góp tri thức và cảm xúc để gửi đến bạn.
Nếu bạn thấy chia sẻ hữu ích, hãy mời mình một ly cà phê nhỏ ☕ như một lời động viên để mình tiếp tục hành trình này nhé 🌱
Book & Life Version chân thành cảm ơn bạn ❤
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét
Bình luận mang tính xây dựng sẽ được hiển thị nhanh hơn. Tránh gửi spam, quảng cáo hoặc nội dung không phù hợp.